نفقه ایام گذشته فرزند

آیا نفقه ایام گذشته فرزند قابل مطالبه است؟ به طور کلی، نفقه ایام گذشته فرزند (نفقه معوقه فرزند) در نظام حقوقی ایران قابل مطالبه نیست. این موضوع برخلاف نفقه معوقه زوجه است که زن می تواند آن را مطالبه کند. تنها استثنای مهم این قاعده زمانی است که دادگاه قبلاً حکمی برای نفقه حال صادر کرده باشد و بعد از تاریخ آن حکم، نفقه پرداخت نشده باشد. در این صورت، مطالبه برای اجرای همان حکم قبلی است و نه مطالبه نفقه جدید برای گذشته. این تفاوت در قانون ممکن است برای خیلی ها گیج کننده باشد و سوالات زیادی را پیش بیاورد. در این مقاله می خواهیم به زبان ساده و خودمانی، این موضوع را از صفر تا صد بررسی کنیم و ببینیم قانون در این مورد چه می گوید و چطور می توانیم از حق فرزندانمان دفاع کنیم.

نفقه فرزند چیست؟ آشنایی با سنگ بنای حقوقی حمایت از فرزندان

بیایید از اول شروع کنیم. اصلاً نفقه فرزند یعنی چی و چرا اینقدر مهم است؟ قانونگذار ما، برای اینکه هیچ فرزندی به دلیل فقر و نداری، از حق یک زندگی متعارف محروم نماند، تکلیف پرداخت نفقه را روی دوش پدر و در شرایط خاص، سایر بستگان گذاشته. این وظیفه آنقدر مهم است که حتی بعد از طلاق والدین هم پابرجا می ماند و جدایی پدر و مادر، ذره ای از مسئولیت پدر در قبال فرزند کم نمی کند.

مصادیق نفقه: از خوراک تا تفریح فرزندان

حتماً برایتان سوال پیش آمده که نفقه دقیقاً شامل چه چیزهایی می شود. فکر نکنید فقط پول خوراک و پوشاک است! نفقه فرزند، مجموعه ای از نیازهای اساسی و متناسب با شان و وضعیت زندگی خانواده است که باید تامین شود. این موارد شامل چیزهایی می شود که برای رشد جسمی، روحی و آموزشی یک کودک یا نوجوان ضروری است.

• خوراک: یعنی غذای سالم و کافی که برای رشد و سلامتی فرزند لازم است.
• پوشاک: لباس های مناسب فصل، درخور شان خانوادگی و متناسب با سن فرزند.
• مسکن: جایی امن و مناسب برای زندگی فرزند که با وضعیت مالی خانواده همخوانی داشته باشد.
• هزینه های تحصیل: شهریه مدرسه (در صورت نیاز)، لوازم التحریر، کتاب و هزینه های آموزشی مرتبط.
• هزینه های درمان: شامل ویزیت پزشک، دارو، آزمایشات، بستری شدن در بیمارستان و سایر هزینه های بهداشتی و درمانی.
• هزینه های تفریح و سرگرمی: حتی تفریحات و سرگرمی های سالم و متناسب با سن فرزند و عرف جامعه هم می تواند جزئی از نفقه محسوب شود، چون برای رشد روحی و اجتماعی فرزند مهم است.

البته، میزان دقیق این موارد، یک نرخ ثابت ندارد و بستگی به توانایی مالی پدر و نیازهای فرزند و البته، تشخیص کارشناس دادگستری دارد. اما اصل این است که فرزند باید یک زندگی با کیفیت متناسب با شرایط خانواده داشته باشد.

مسئولیت پرداخت نفقه فرزند: چه کسی باید جیبش را برای آینده فرزند باز کند؟

حالا که فهمیدیم نفقه چیست، برویم سراغ اینکه چه کسی مسئول پرداخت آن است. قانون مدنی ما، یک ترتیب مشخص برای این مسئولیت تعیین کرده تا فرزند هیچ وقت بی پشتیبان نماند. این ترتیب به این شکل است:

1. پدر: در اولویت اول، پرداخت نفقه فرزند به عهده پدر است. این وظیفه اصلی و بدون قید و شرطی است که حتی با طلاق هم از بین نمی رود.
2. جد پدری: اگر پدر فوت کرده باشد، یا اینکه توانایی مالی برای پرداخت نفقه را نداشته باشد، این وظیفه به عهده جد پدری، یعنی پدربزرگ پدری، می افتد.
3. مادر: در صورتی که پدر و جد پدری هر دو فوت کرده باشند یا توانایی مالی برای پرداخت نفقه را نداشته باشند، نوبت به مادر می رسد. بله، مادر هم در شرایط خاصی موظف به پرداخت نفقه فرزندش می شود.
4. سایر اقارب واجب النفقه: اگر هیچ کدام از این ها وجود نداشته باشند یا توانایی مالی نداشته باشند، این مسئولیت به سایر بستگان درجه یک فرزند، مثل پدربزرگ و مادربزرگ مادری، منتقل می شود.

تفاوت مسئولیت ها در شرایط خاص

مهم است که بدانیم این مسئولیت ها یک سلسله مراتب دارند و تا وقتی نفر اول توانایی دارد، نوبت به نفر بعدی نمی رسد. مثلاً اگر پدر حتی بعد از طلاق، از نظر مالی وضعیت خوبی داشته باشد، نمی توان مسئولیت پرداخت نفقه را به دوش مادر انداخت، حتی اگر مادر شاغل و درآمدزا باشد. قانون، اولویت را به پدر و بعد به اجداد پدری داده و بعد از آن، مادر در این لیست قرار می گیرد.

شرایط مهم برای مطالبه نفقه فرزند: وقتی قانون به میدان می آید

برای اینکه فرزند بتواند نفقه بگیرد، باید دو شرط اصلی وجود داشته باشد که در قانون مدنی به آن ها اشاره شده است:

1. نیاز فرزند به نفقه (فقیر و ندار بودن): یعنی فرزند خودش درآمد یا مالی برای اداره زندگی اش نداشته باشد. اگر یک پسر ۱۸ ساله خودش شغل خوبی داشته باشد و از پس مخارجش بربیاید، دیگر نیازی به نفقه پدر ندارد. البته، این فقیر بودن با فقر مطلق فرق دارد و منظور این است که فرزند نتواند متناسب با شان خودش زندگی کند.
2. تمکن مالی نفقه دهنده: کسی که باید نفقه بدهد (مثلاً پدر)، باید توانایی مالی برای پرداخت آن را داشته باشد. اگر پدر خودش در شرایط مالی سختی باشد و نتواند از پس مخارج زندگی خودش هم بربیاید، قانون نمی تواند او را مجبور به پرداخت نفقه سنگین کند. در این شرایط ممکن است دادگاه مبلغ نفقه را تعدیل کند یا برای آن تقسیط در نظر بگیرد.

سن و وضعیت فرزند در پرداخت نفقه

یکی از سوالات رایج در مورد نفقه، مربوط به سن فرزندان است. قانون برای پسر و دختر کمی تفاوت قائل شده:

• فرزند پسر: به طور کلی، نفقه پسر تا زمانی است که به سن بلوغ (۱۵ سال قمری) برسد و بتواند خودش شغل و درآمدی داشته باشد. اما در عمل، این سن تا ۱۸ سالگی است و اگر بعد از ۱۸ سالگی هم پسر مشغول تحصیل باشد یا به دلیل بیماری و ناتوانی نتواند کار کند، باز هم مستحق نفقه خواهد بود.
• فرزند دختر: برای دخترها وضعیت کمی متفاوت است. نفقه دختر تا زمانی که ازدواج نکرده و شغل و درآمد مستقل ندارد، حتی بعد از ۱۸ سالگی هم بر عهده پدر است. یعنی تا زمانی که دختر ازدواج نکرده و خودش تامین مالی ندارد، پدر موظف به پرداخت نفقه اوست.

نفقه فرزند در پیچ و خم زندگی: طلاق، فوت و ازدواج مجدد

زندگی همیشه یک خط راست نیست و ممکن است اتفاقاتی مثل طلاق، فوت یکی از والدین یا حتی ازدواج مجدد مادر، پیش بیاید. در این شرایط، وضعیت نفقه فرزند چطور می شود؟

نفقه فرزند بعد از طلاق: جدایی والدین، حق فرزند پابرجاست

یکی از تصورات غلط رایج این است که بعد از طلاق، مسئولیت نفقه فرزند هم به نوعی تقسیم می شود یا به دوش مادر می افتد. این فکر کاملاً اشتباه است! قانون به صراحت می گوید که مسئولیت اصلی پرداخت نفقه فرزند، حتی بعد از طلاق و با وجود اینکه حضانت فرزند با مادر است، همچنان بر عهده پدر باقی می ماند. جدایی والدین، هیچ تاثیری روی این حق فرزند و تکلیف پدر ندارد.

نفقه فرزند بعد از ازدواج مجدد مادر: تاثیر یا عدم تاثیر؟

باز هم یک سوال پرتکرار: اگر مادر بعد از طلاق، دوباره ازدواج کند، آیا نفقه فرزند قطع می شود یا پدر دیگر لازم نیست نفقه بدهد؟ پاسخ قاطع این است که خیر! ازدواج مجدد مادر، هیچ تأثیری بر مسئولیت پدر در قبال پرداخت نفقه فرزند ندارد. پدر همچنان موظف است تمام نیازهای مالی فرزندش را تامین کند و ازدواج مادر، بهانه ای برای شانه خالی کردن از این مسئولیت نیست.

نفقه فرزند بعد از فوت پدر: چه کسی جای پدر را می گیرد؟

اگر پدر فوت کند، تکلیف نفقه فرزند چه می شود؟ در این حالت، همانطور که قبلاً هم گفتیم، مسئولیت پرداخت نفقه به ترتیب قانونی به عهده افراد دیگر می افتد:

1. اول جد پدری (پدربزرگ پدری).
2. اگر جد پدری نباشد یا توانایی مالی نداشته باشد، نوبت به مادر می رسد.
3. و در نهایت، اگر مادر هم نباشد یا نتواند پرداخت کند، سایر بستگان درجه یک واجب النفقه مسئول خواهند بود.

مهم این است که قانون، این سلسله مراتب را تعیین کرده تا به هیچ عنوان فرزند بدون سرپرست مالی نماند.

نفقه فرزند بالای ۱۸ سال: آیا همیشه حق نفقه از بین می رود؟

همانطور که گفتیم، برای پسرها به طور عمومی تا ۱۸ سالگی و برای دخترها تا زمان ازدواج نفقه بر عهده پدر است. اما همیشه استثنائاتی وجود دارد:

• برای پسران: اگر پسر بعد از ۱۸ سالگی مشغول تحصیل در دانشگاه باشد و نتواند خودش کار کند و درآمدی داشته باشد، همچنان مستحق نفقه است. همچنین اگر به دلیل بیماری یا از کارافتادگی، قادر به تامین معاش خودش نباشد، نفقه او تا زمانی که این وضعیت ادامه دارد، باید پرداخت شود.
• برای دختران: نفقه دختر تا زمانی که ازدواج نکرده و شغل و درآمد مستقل ندارد، حتی بعد از ۱۸ سالگی هم پابرجا است. به عبارتی، قانون برای دختران مجرد، محدودیت سنی برای نفقه قائل نشده است.

نفقه فرزند پسر و دختر: تفاوت هایی که باید بدانید

برای اینکه بهتر متوجه تفاوت ها شوید، می توانیم آن را در یک جدول مقایسه کنیم:

نوع فرزند	شرایط استحقاق نفقه
فرزند پسر	به طور کلی تا ۱۸ سالگی. استثنا: اگر مشغول تحصیل باشد (معمولاً تا پایان تحصیلات عالی) یا به دلیل ناتوانی جسمی/روحی قادر به کار کردن نباشد.
فرزند دختر	تا زمانی که ازدواج نکرده باشد و شغل و درآمد مستقل و کافی برای اداره زندگی اش نداشته باشد (بدون محدودیت سنی مشخص پس از ۱۸ سالگی).

اصل ماجرا: نفقه ایام گذشته فرزند قابل مطالبه است یا خیر؟

خب، رسیدیم به اصل مطلب و سوال کلیدی این مقاله. آیا می توان نفقه ایام گذشته فرزند را مطالبه کرد؟ اینجاست که باید یک توضیح مهم بدهیم.

نفقه ایام گذشته فرزند چیست؟ فهم یک مفهوم کلیدی

نفقه ایام گذشته فرزند، یعنی آن بخش از نفقه ای که در گذشته، مثلاً طی چند ماه یا چند سال قبل، به فرزند تعلق می گرفته ولی توسط مسئول پرداخت، پرداخت نشده است. فرض کنید پدری برای یک سال تمام هیچ نفقه ای به فرزندش نداده است. آیا فرزند (یا مادر او به نمایندگی از فرزند) می تواند برگردد و بابت آن یک سال گذشته، از پدر مطالبه نفقه کند؟

بر اساس ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی، نفقه ایام گذشته اقارب (که فرزند هم شامل آن می شود) به طور کلی قابل مطالبه نیست. این یعنی اگر پدری سال ها نفقه فرزندش را نداده باشد، نمی توانید بابت آن سال های گذشته، دادخواست مطالبه نفقه بدهید و دادگاه حکم به پرداخت آن نخواهد داد.

چرا قانون اجازه مطالبه نفقه گذشته فرزند را نمی دهد؟ فلسفه پشت پرده

اینجا ممکن است سوالی برایتان پیش بیاید که چرا قانون اینطور برخورد می کند؟ مگر حق فرزند نیست؟ دلیل این تفاوت با نفقه زوجه، در ماهیت قانونی این دو نوع نفقه است:

• نفقه زوجه (زن): نفقه زن یک دین بر عهده مرد است و ماهیت دینی دارد. یعنی اگر مردی نفقه زنش را ندهد، این دین به گردن او می ماند و زن می تواند حتی برای سال های گذشته هم آن را مطالبه کند.
• نفقه اقارب (فرزند و سایر بستگان): اما نفقه فرزند و سایر اقارب، یک دین گذشته محسوب نمی شود. قانون نفقه را حقی برای حال و آینده می داند، نه گذشته. فلسفه این رویکرد این است که قانونگذار نمی خواسته اختلافات خانوادگی برای سال های دور گذشته ادامه پیدا کند و باعث کدورت بیشتر شود. هدف اصلی، حمایت از نیازهای فعلی و آتی فرزند است. به عبارتی، قانون می گوید: «از امروز به بعد حق نفقه داری و برای آن اقدام کن، اما برای گذشته که اقدامی نشده، دیگر نمی توان کاری کرد.»

پس، اگر دادخواستی برای مطالبه نفقه ایام گذشته فرزند به دادگاه ارائه شود، دادگاه معمولاً حکم به رد آن می دهد و فقط نفقه از زمان تقدیم دادخواست به بعد (نفقه حال و آینده) را مورد بررسی قرار می دهد و در صورت احراز شرایط، حکم به پرداخت آن می دهد.

تنها استثنای مهم: چه زمانی می توان نفقه گذشته فرزند را مطالبه کرد؟

همانطور که در ابتدا اشاره شد، یک استثنای بسیار مهم وجود دارد که زیر و بم این قاعده را کمی تغییر می دهد:

اگر دادگاه قبلاً حکمی برای تعیین نفقه حال و آینده فرزند صادر کرده باشد و بعد از تاریخ صدور آن حکم، پدر یا مسئول پرداخت نفقه، از پرداخت نفقه خودداری کرده باشد، در این صورت می توان برای مطالبه آن اقدام کرد. اما این مطالبه، دیگر مطالبه نفقه گذشته به معنای عام نیست، بلکه اجرای همان حکم قبلی است. یعنی شما در واقع دارید دادگاه را مجبور می کنید که حکم خودش را به مرحله اجرا بگذارد و مبالغی که طبق حکم باید پرداخت می شده و نشده است را وصول کند.

به عنوان مثال، فرض کنید دادگاه در تاریخ اول فروردین سال جاری، حکمی صادر کرده که پدر باید ماهانه مبلغ X تومان به عنوان نفقه فرزند بپردازد. اگر پدر بعد از فروردین، مثلاً تا مرداد ماه، این مبلغ را پرداخت نکرده باشد، شما می توانید برای مطالبه نفقه فروردین تا مرداد ماه اقدام کنید. این در واقع مطالبه نفقه معوقه بعد از حکم است، نه نفقه گذشته پیش از صدور حکم.

یک نکته دیگر: اگر بین والدین توافق کتبی و رسمی برای پرداخت مبلغی به عنوان نفقه گذشته وجود داشته باشد (مثلاً در یک دفتر اسناد رسمی ثبت شده باشد)، این توافق ماهیت قراردادی پیدا می کند و در صورت عدم پرداخت، می توان بر اساس آن توافقنامه، مطالبه وجه کرد. در این حالت، مطالبه بر مبنای تعهد قراردادی است، نه حق قانونی نفقه گذشته.

اگر نفقه گذشته قابل مطالبه نیست، پس چه باید کرد؟ راهکارهای مطالبه نفقه حال و آینده

با توجه به اینکه مطالبه نفقه ایام گذشته فرزند به طور کلی امکان پذیر نیست، بهترین راهکار این است که هر چه سریع تر برای مطالبه نفقه حال و آینده فرزند اقدام کنید. نگذارید زمان بگذرد و حق فرزندتان از بین برود. در ادامه به راهکارهای عملی برای این موضوع می پردازیم:

مراحل مطالبه نفقه حال و آینده فرزند: از دادخواست تا حکم

برای مطالبه نفقه فرزند، باید مراحل قانونی را طی کنید:

1. مراجعه به دادگاه خانواده: ابتدا باید به دادگاه خانواده محل اقامت فرزند یا محل اقامت نفقه دهنده مراجعه کنید.
2. تنظیم دادخواست: یک دادخواست حقوقی با عنوان مطالبه نفقه فرزند تنظیم کنید. در این دادخواست باید مشخصات کامل خودتان، فرزند، و طرف مقابل (نفقه دهنده) را به همراه مدارک هویتی و توضیحات لازم درج کنید. مادر معمولاً به نمایندگی از فرزند صغیر این دادخواست را می دهد.
3. مدارک مورد نیاز:
   • شناسنامه و کارت ملی فرزند و والدین.
   • سند ازدواج و سند طلاق (در صورت جدایی).
   • مدارک حضانت (در صورتی که حضانت فرزند با شماست).
   • هرگونه مدرکی که نشان دهنده نیاز فرزند و تمکن مالی نفقه دهنده باشد (مانند فیش حقوقی، گواهی اشتغال، اسناد مالکیت).
4. روند رسیدگی دادگاه:
   • پس از ثبت دادخواست، پرونده به شعبه مربوطه ارجاع می شود.
   • دادگاه طرفین را برای جلسه رسیدگی دعوت می کند.
   • معمولاً دادگاه برای تعیین میزان نفقه، پرونده را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع می دهد. کارشناس با بررسی وضعیت مالی پدر، نیازهای فرزند و شان خانوادگی، مبلغی را به عنوان نفقه ماهانه تعیین و به دادگاه اعلام می کند.
   • با توجه به نظر کارشناس و سایر مدارک، دادگاه حکم به پرداخت نفقه حال و آینده فرزند صادر می کند.

تعیین میزان نفقه فرزند: مبلغ چطور مشخص می شود؟

یک نکته مهم این است که قانون، نرخ ثابت و مشخصی برای نفقه فرزند تعیین نکرده است. میزان نفقه، یک عدد شناور است که به عوامل زیر بستگی دارد:

• توانایی مالی پدر: هر چه پدر توانایی مالی بیشتری داشته باشد، میزان نفقه فرزند هم بالاتر خواهد بود.
• نیازهای فرزند: سن، وضعیت جسمانی (مثلاً اگر بیماری خاصی داشته باشد)، و وضعیت تحصیلی فرزند (مثلاً مشغول به تحصیل در مقاطع بالاتر باشد) در تعیین نیازهای او موثر است.
• شان خانوادگی: میزان نفقه باید با شان و عرف زندگی خانواده (پیش از جدایی) تناسب داشته باشد.

نقش کارشناس دادگستری در اینجا بسیار حیاتی است. او با بررسی دقیق این عوامل، مبلغ عادلانه ای را برای نفقه تعیین می کند.

اعسار از پرداخت نفقه فرزند: وقتی توان پرداخت نیست

ممکن است نفقه دهنده (مثلاً پدر) واقعاً توانایی پرداخت نفقه را نداشته باشد. در این صورت، او می تواند دادخواست اعسار از پرداخت نفقه به دادگاه بدهد. اعسار به این معنی است که فرد به دلیل نداشتن مال کافی، توانایی پرداخت بدهی هایش (در اینجا نفقه) را ندارد.

• شرایط اثبات اعسار: فرد مدعی اعسار باید مدارک و دلایل کافی به دادگاه ارائه دهد. این مدارک می تواند شامل صورت حساب های بانکی، گواهی عدم اشتغال یا بیکاری، مدارک بیماری یا از کارافتادگی، و شهادت شهود باشد.
• آثار اعسار: اگر اعسار ثابت شود، دادگاه ممکن است حکم به تقسیط نفقه (پرداخت آن در اقساط) یا تعدیل مبلغ نفقه (کاهش موقت آن) صادر کند. اما مهم است بدانید که اعسار، مسئولیت پرداخت نفقه را به کلی از بین نمی برد، بلکه فقط نحوه پرداخت آن را تغییر می دهد. اگر وضعیت مالی فرد معسر بهبود یابد، ذی نفع می تواند دوباره تقاضای تعدیل نفقه به بالا را بدهد.

مجازات عدم پرداخت نفقه فرزند: قانون چه می گوید؟

عدم پرداخت نفقه فرزند، فقط یک مسئله حقوقی نیست و می تواند جنبه کیفری هم داشته باشد. طبق قانون حمایت خانواده، اگر کسی با وجود تمکن مالی، از پرداخت نفقه افراد واجب النفقه خودداری کند، مجرم شناخته شده و مجازات می شود.

• مراحل شکایت کیفری: برای این کار، ذی نفع (معمولاً مادر به نمایندگی از فرزند) می تواند شکایت کیفری عدم پرداخت نفقه را در دادسرا مطرح کند.
• اهمیت: این جنبه کیفری، اهرم فشار خوبی برای الزام به پرداخت نفقه است، چون در صورت عدم پرداخت، مجازات هایی مثل حبس در انتظار فرد خواهد بود. البته، شرط مهم این شکایت، اثبات تمکن مالی نفقه دهنده است.

نتیجه گیری

در نهایت، فهمیدیم که نفقه ایام گذشته فرزند، به طور کلی در نظام حقوقی ما قابل مطالبه نیست. این یعنی اگر سال ها از عدم پرداخت نفقه گذشته باشد، نمی توانید برای آن سال ها از دادگاه حکم بگیرید. تنها استثنای مهم این قاعده زمانی است که دادگاه قبلاً حکمی برای نفقه حال و آینده صادر کرده باشد و مسئول پرداخت، پس از تاریخ آن حکم، از پرداخت نفقه خودداری کرده باشد. در این صورت، مطالبه برای اجرای همان حکم قبلی است.

بنابراین، مهم ترین توصیه این است که در صورت نیاز به نفقه فرزند، هر چه سریع تر اقدام کنید و منتظر نمانید که نفقه به ایام گذشته تبدیل شود. با طرح به موقع دادخواست مطالبه نفقه حال و آینده، می توانید از حقوق قانونی فرزندتان دفاع کنید و از حمایت های قانونی بهره مند شوید. حقوق خانواده پیچیدگی های خاص خودش را دارد و هر پرونده ای شرایط منحصر به فردی دارد. برای اطمینان از صحت و درستی اقدامات، بهتر است با یک وکیل متخصص در امور خانواده مشورت کنید.

سوالات متداول در مورد نفقه فرزند

آیا مادر می تواند به جای فرزند، نفقه گذشته او را مطالبه کند؟

خیر، چون نفقه ایام گذشته فرزند به طور کلی قابل مطالبه نیست، مادر هم نمی تواند به نمایندگی از فرزند آن را مطالبه کند، مگر در همان استثنای وجود حکم قبلی برای نفقه حال و آینده که مطالبه برای اجرای حکم است یا در صورت وجود توافق کتبی و رسمی.

اگر پدر سال ها نفقه فرزند را پرداخت نکرده باشد، چه راهکاری برای جبران وجود دارد؟

برای سال های گذشته که حکم نفقه صادر نشده، راهکار مستقیمی برای مطالبه وجه وجود ندارد. بهترین راه این است که هرچه زودتر برای مطالبه نفقه حال و آینده اقدام کنید. همچنین در صورت وجود تمکن مالی پدر، می توان از طریق شکایت کیفری عدم پرداخت نفقه، او را تحت فشار قانونی قرار داد.

آیا نفقه فرزند نامشروع نیز مشمول این قاعده است؟

گرچه در گذشته ابهاماتی در این خصوص وجود داشت، اما با توجه به رویه قضایی و رأی وحدت رویه دیوان عالی کشور، تکلیف پرداخت نفقه فرزند نامشروع نیز بر عهده پدر است و او مکلف به پرداخت نفقه است. بنابراین، قاعده عدم مطالبه نفقه گذشته، برای این فرزندان نیز مانند سایر فرزندان جاری خواهد بود.

چه زمانی نفقه فرزند از پدر سلب می شود؟

نفقه فرزند در صورتی از پدر سلب می شود که فرزند به استقلال مالی رسیده باشد و بتواند از پس مخارج زندگی خود برآید. برای پسران معمولاً پس از ۱۸ سالگی (مگر اینکه مشغول تحصیل یا دچار ناتوانی باشد) و برای دختران تا زمان ازدواج یا رسیدن به استقلال مالی کامل، نفقه بر عهده پدر است.

برای مطالبه نفقه فرزند به کجا مراجعه کنیم؟

برای مطالبه نفقه فرزند، باید به دادگاه خانواده محل اقامت فرزند یا نفقه دهنده مراجعه و دادخواست مطالبه نفقه را تقدیم کنید.

فراخوان به اقدام

اگر در زمینه نفقه فرزندان یا سایر امور مربوط به دعاوی خانواده نیاز به راهنمایی و مشاوره تخصصی دارید، حتماً با کارشناسان حقوقی ما تماس بگیرید. ما آماده ایم تا با ارائه مشاوره های دقیق، شما را در تمامی مراحل قانونی یاری کنیم.